مننژیت مغزی

  • 21 مهر 1399

مننژیت یک التهاب نرم شامه (مننژ) و مایع مغزی- نخاعی است که غالباً منشأ ویروسی یا باکتریایی دارد و بسته به نوع عامل ایجاد کننده، شدت و درمان آن متفاوت است، به‌طوری که این بیماری ویروسی معمولاً خفیف‌تر بوده و بدون درمان خاصی بهبود می‌یابد ولی شناسایی برخی از آنها مانند هرپس سیمپلكس از نظر درمان اختصاصی مهم است. این بیماری باکتریال می‌تواند کاملاً شدید بوده، سبب آسیب‌های مغزی، از دست دادن شنوایی، اختلالات یادگیری و گاهی مرگ شود.

مننژیت چیست؟

این بیماری به‌معنای التهاب غشاء نرم شامه (مننژ) اطراف مغز و نخاع است. تورم حاصل از این بیماری به طور معمول سبب علائم مانند سردرد، تب و سفتی گردن می‌شود. در اغلب موارد علت این بیماری عفونت ویروسی است، اما عفونت‌های باکتریایی، انگلی و قارچی نیز می‌توانند علت این بیماری باشند. برخی از موارد مننژیت بدون درمان در چند هفته بهبود می‌یابند. مننژیت می‌تواند تهدید کننده حیات باشد و نیاز به درمان فوری دارد.

انواع

عفونت‌های ویروسی و باکتریایی شایع‌ترین علت این بیماری هستند. این بیماری را می‌توان به رده‌های زیر تقسیم کرد:

ویروسی: مننژیت ویروسی شایع‌ترین نوع این بیماری است. ویروس‌ها در گروه Enterovirus باعث 85 درصد موارد می‌شوند. این نوع مننژیت در تابستان و پاییز رایج‌تر هستند. اغلب ویروس‌هایی که باعث مننژیت ویروسی می‌شوند، شامل آنتروویروس، ویروس هرپس سیمپلکس نوع 2، ویروس زونا (که به عامل آبله مرغان و زونا شناخته می‌شود)، ویروس ایدز و ویروس اوریون هستند.

باکتریایی: مننژیت باکتریایی مسری است و به علت عفونت باکتری‌های خاصی ایجاد می‌شود. اگر این نوع از بیماری درمان نشود، مرگبار است. بین 5 تا 40 درصد کودکان و 20 تا 50 درصد از بزرگسالان با این وضعیت می‌میرند.

قارچی: مننژیت قارچی یک نوع نادر نوع از آن است که در اثر یک قارچ که بدن را آلوده می‌کند و سپس از جریان خون شما به مغز یا نخاع گسترش می‌یابد، ایجاد می‌شود. افراد مبتلا به سیستم ایمنی ضعیف بیشتر احتمال دارد به نوع قارچی مبتلا شوند.

انگلی: این نوع از بیماری کمتر از نوع ویروسی یا باکتریایی رایج است و به دلیل انگل‌هایی که در خاک، مدفوع و بعضی حیوانات و مواد غذایی مانند حلزون‌ها، ماهی خام، مرغ یا محصولات وجود دارد، ایجاد می‌شود.

سایر مننژیت‌ها: سایر مواردی که به‌جز موارد ذکر شده می‌توانند فرد را دچار این بیماری کند، شامل مواد شیمیایی، آلرژي به بعضی از داروها، بعضی از انواع سرطان و بیماری‌های التهابی همچون سارکوئیدوز هستند.

علائم

علائم مننژیت ویروسی و باکتریایی در آغاز می‌تواند مشابه باشد. با این حال علائم این بیماری باکتریایی معمولاً شدیدتر هستند. علائم نیز بسته به سن متفاوت است.

علائم نوع ویروسی
مننژیت ویروسی در نوزادان ممکن است باعث علائم زیر شود:

  • کاهش اشتها
  • تحریک پذیری
  • خواب آلودگی
  • تب بالا
  • گریه‌ی پی در پی
  •  بی خواب و بی قراري شدید
  •  برآمدگی در قسمت نرم بالاي سر کودك
  •  خشکی گردن و بدن کودک

در بزرگسالان، مننژیت ویروسی ممکن است باعث علائم زیر شود:

  • سردرد
  • تب
  • گرفتگی گردن
  • تشنج
  • حساسیت به نور و روشنایی
  • خواب آلودگی
  • تهوع و استفراغ
  • کاهش اشتها

علائم نوع باکتریایی
علائم نوع باکتریایی این بیماری به طور ناگهانی ایجاد می‌شود. نشانه‌ها و علائم آن عبارت‌اند از:

  • تغییر وضعیت ذهنی
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • حساسیت به نور
  • تحریک پذیری
  • سردرد
  • تب
  • لرز
  • گرفتگی گردن
  • ایجاد راش‌های پوستی بنفش شبیه به کبودی
  • خواب آلودگی

اگر این علائم را تجربه می‌کنید، فورا به پزشک مراجعه کنید. مننژیت باکتری و ویروسی می‌تواند کشنده باشد.

علائم نوع قارچی

علائم مننژیت قارچی شبیه سایر انواع این عفونت است که ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • حساسیت به نور
  • تب
  • سردرد
  • سردرگمی