آیا مصرف روغن ماهی به لاغری کمک می‌کند؟

  • 8 دی 1399

روغن ماهی یکی از مکمل های غذایی رایج و پرطرفدارِ بازار است. این روغن، مقادیر زیادی اسیدهای چرب امگا ۳ و مزایای بی‌شماری برای سلامتی دارد؛ افزایش سلامت مغز و نیز سلامت قلب، کاهش افسردگی و حتی افزایش سلامت پوست تنها چند مورد از مزایای این روغن پرخاصیت هستند. اما آیا روغن ماهی به کاهش وزن هم کمک می‌کند؟ همراه ما باشید تا ببینیم محققان در این مورد چه می‌گویند.

روغن ماهی حاوی امگا ۳ چیست؟

اسیدهای چرب امگا ۳، خانواده‌ای از چربی های مفید و ضروری برای بدن انسان هستند. انواع گوناگونی از اسیدهای چرب امگا ۳ وجود دارند. اما مهم‌ترین آنها به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

اسیدهای چرب امگا ۳ ضروری

آلفا لینولنیک اسید(ALA)، تنها اسید چرب امگا ۳ ضروری است و در طیف گسترده‌ای از مواد غذایی گیاهی وجود دارد. گردو، تخم کتان، دانه چیا، شاهدانه و روغن‌ موجود در این مواد، منبعی غنی از اسید ALA هستند.

دو نمونه از مشهورترین اسیدهای چرب امگا ۳ بلند زنجیر، ایکوزاپنتانوئیک اسید (EPA) و دوکوزاهگزانوئیک اسید (DHA) هستند. این مواد بیشتر در روغن ماهی و ماهی های چرب یافت می‌شوند، اما غذاهای دریایی دیگری مانند جلبک‌های دریایی و روغن جلبک دریایی هم حاوی این اسید‌های چرب هستند.آلفا لینولنیک اسید، اسیدی ضروری به حساب می‌آید، زیرا بدن قادر به تولید آن نیست. درنتیجه، تنها می‌توان آن را از طریق رژیم غذایی دریافت کرد. 

اما دو اسید دیگر که در دستهٔ اسیدهای چرب امگا ۳ بلند زنجیر قرار دارند، در دستهٔ اسیدهای چرب ضروری قرار نمی‌گیرند، چرا که بدن انسان می‌تواند با وجود اسید آلفالینولنیک (ALA) این اسیدهای چرب را تولید کند. البته این تبدیل در بدن، چندان مؤثر انجام نمی‌شود و فقط ۲ تا ۱۰ درصد از ALA به EPA و DHA بدل می‌شود.

به همین خاطر، بیشتر کارشناسان سلامت رژیم و تغذیه، مصرف روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌گرم اسید EPA و DHA را توصیه می‌کنند. برای تأمین این مواد، می‌توانید در هفته دو وعده ماهی چرب یا مکمل‌ مصرف کنید. اسیدهای نام‌برده در بسیاری از فعالیت‌های بدن دخیل هستند و در بهبود عملکرد مغز و سلامت چشم تأثیر به‌سزایی دارند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مصرف به‌اندازهٔ اسیدهای EPA و DHA به جلوگیری از التهاب، افسردگی، سرطان سینه و اختلال کم توجهی – بیش فعالی (ADHD) نیز کمک می‌کنند. مکمل‌های اسیدهای چرب امگا ۳ در قالب قطره یا کپسول در بازار موجود هستند.

آیا مصرف روغن ماهی موجب کاهش اشتها می‌شود؟

مصرف روغن ماهی می‌تواند به شکل‌های مختلفی موجب کاهش وزن شود. نخستین کارکرد آن در کاهش وزن، کاهش اشتها و حس گرسنگی است. چنین خاصیتی برای افرادی مفید است که در پی دنبال کردن رژیم لاغری، گاها احساس گرسنگی زیادی می‌کنند. در پژوهشی، افراد سالمی که رژیم لاغری داشتند، به دو گروه تقسیم شدند؛ گروهی که کمتر از ۰٫۳ گرم روغن ماهی حاوی امگا ۳ استفاده می‌کردند و گروهی که بیشتر از ۱٫۳ گرم از اسن روغن مصرف می‌کردند؛ گروهی که امگا ۳ بیشتری مصرف کرده بودند نسبت به کسانی که کمتر از ۰٫۳ گرم روغن ماهی در روز استفاده می‌کردند، بعد از وعده‌های غذایی تا دو ساعت احساس سیری بیشتری داشتند.

هرچند که این نتایج فراگیر نیستند. برای مثال، در پژوهش نه‌چندان بزرگ دیگری، اثرگذاری روغن ماهی روی افراد بررسی شد. دو گروه از بزرگسالانی که رژیم لاغری خاصی را دنبال نمی‌کردند، در این تحقیق مشارکت داشتند؛ به گروهی از آنها روزانه پنج گرم دارونما و به گروهی دیگر روزانه پنج گرم روغن ماهی داده می‌شد.

گروهی که روغن ماهی مصرف می‌کردند، بعد از مصرف صبحانهٔ عادی حدود ۲۰ درصد کمتر از گروه دیگر احساس سیری داشتند و اشتهایشان نسبت به گروه اول، ۲۸ درصد افزایش داشت. پس نمی‌توان درمورد اثرگذاری روغن ماهی روی رژیم لاغری نظر خاصی داشت.

مطالعات متنوع روی افراد مبتلا به سرطان و بیماری های ریوی نشان داده‌اند که بیمارانی که روغن ماهی مصرف می‌کنند نسبت به گروه دیگر که دارونما مصرف می‌کنند، اشتهای بیشتری دارند.

جالب است بدانید که پژوهشی نشان داد که مصرف روغن ماهی حاوی امگا ۳ باعث افزایش سطح هورمون سیری در افراد چاق می‌شود، اما سطح همان هورمون را در افراد عادی کاهش می‌دهد. احتمالا اثرگذاری روغن ماهی روی اشتها یا چاقی و لاغری افراد، بسته به وضعیت سلامت و رژیم غذایی هر فرد، متفاوت خواهد بود. در هر حال، برای نتیجه‌گیری کردن دربارهٔ اثرات روغن ماهی، نیاز به مطالعات و پژوهش‌های بیشتری است.