چاقی شکمی

  • 3 آذر 1399

اگرچه چربی اضافی خوب نیست، اما بررسی ها نشان می دهد که عوارض چاقی شکمی خطرناک ترین چربی اضافی در بدن است. به طور کلی چاقی برای سلامتی شما خطرناک است اما داشتن چربی اضافی شکم میزان این خطر را بیشتر و جدی تر می کند. چربی اضافی بدن عواقب جدی برای سلامتی دارد و میزان آن با کلسترول LDL بد و تری گلیسیریدها و سطح پایین کلسترول HDL خوب مرتبط است.

به طور کلی چربی اضافی بدن می تواند باعث بروز عوارض جانبی زیادی مانند حملات قلبی، سکته مغزی، فشار خون بالا، سرطان، دیابت، استئوآرتریت، کبد چرب و افسردگی و در نهایت مرگ شود. البته بیشتر این بیماری ها بیشتر به چاقی شکمی و چربی های دور شکم مربوط می شوند. بر همین اساس بهتر است میزان مناسب وزن را متناسب با سن خودتان بدانید و سعی کنید وزن خود را در یک حد مناسب کنترل و حفظ کنید؛ اما موضوع اصلی کنترل چربی دور شکم است.

ارزیابی چاقی

روش های مختلفی برای ارزیابی چاقی افراد وجود دارند اما از زمانی که تشخیص داده شد که حفظ وزن مناسب با میزان چربی بدن بستگی دارد، استانداردهای ارزیابی چاقی تغییر پیدا کرد. شاخص توده بدنی (BMI) به عنوان روشی استاندارد برای تشخیص اضافه وزن و چاقی در نظر گرفته شده است. BMI تخمین خوبی از چربی بدن می دهد و از اندازه گیری های پوستی دقیق تر است. اگرچه BMI استاندارد رسمی است، اما دارای چندین نقص است. مهمترین مشکل این است که BMI بدون توجه به نحوه توزیع چربی، چربی را اندازه گیری می کند.

دو نوع چربی شکمی وجود دارد که عبارتند از:

  • جربی زیر جلدی. این چربی در بافت چربی درست در زیر پوست قرار می گیرد. اگر چه چربی زیر جلدی نقشی در سلامتی افراد ندارد اما خطرناک هم نیست.
  • چربی داخل شکم. این چربی احشایی در اطراف اندام های داخلی قرار دارد و می تواند خطرناک باشد. چاقی احشایی در مکانیسم های پاسخ به استرس بدن نقش دارد و باعث افزایش فشار خون، قند خون و خطر قلبی می شود. به طور کلی، بررسی ها نشان می دهد که چربی بیش از حد در داخل شکم نقش عمده ای در بیماری های قلبی عروقی دارد. تجمع چربی های ناسالم در شکم که به عنوان چربی احشایی نیز شناخته می شود، به چربی های اطراف کبد و سایر اندام های موجود در شکم اشاره دارد. بسیاری از افراد، به ویژه افرادی که ساختار بدن آن به شکل سیب یا گلابی است، به دلیل تجمع چربی اضافی در آن منطقه، شکم بزرگی دارند.

ارزیابی چاقی شکم

دقیق ترین روش برای اندازه گیری میزان چربی احشایی استفاده از توموگرافی کامپیوتری (CT) یا تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (MRI) است. اما این روش ها اصولا گران هستند و به تجهیزات پیشرفته ای نیاز دارند. یک روش بسیار ساده تر برای اندازه گیری میزان چربی احشایی تعیین نسبت دور کمر به لگن است. افزایش بالاتر از 0.95 در مردان و بالاتر از 0.85 در زنان احتمال ابتلا به سكته قلبی یا مغزی را افزایش می دهد. نسبت دور کمر به باسن ابزاری بسیار مفید است. اما بسیاری از متخصصان اکنون تکنیک اندازه گیری دور کمر را پیشنهاد می کنند که از نسبت کمر به لگن دقیق تر است.

علت چربی شکمی

برخی عوامل ممکن است منجر به چربی شکمی شوند، از جمله:

  • رژیم غذایی کم پروتئین همچنین می تواند باعث چربی شکم شود.
  • داشتن سبک زندگی بی تحرک یکی دیگر از دلایل اصلی تجمع چربی در شکم است.
  • عدم تعادل در باکتری های روده خطر ابتلا به چربی در اطراف شکم را افزایش می دهد.
  • رژیم غذایی با فیبر کم و غلات تصفیه شده ممکن است منجر به افزایش چربی شکم شود.
  • مصرف الکل منجر به چربی شکم و التهاب، بیماری کبد و سایر مشکلات سلامتی می شود.
  • کمبود خواب یا خواب بی کیفیت ممکن است منجر به افزایش وزن از جمله چربی شکم شود.
  • زنان ممکن است در دوران یائسگی به دلیل تغییرات هورمونی در بدن، چربی شکمی بیشتری را به دست آورند.
  • ژنتیک همچنین در نسبت کمر به لگن و ذخیره کالری های اضافی به عنوان چربی شکم نقش اساسی دارد.
  • استرس بیش از حد در زندگی منجر به افزایش هورمون کورتیزول می شود که به نوبه خود باعث افزایش چربی شکمی می شود.
  • خوردن مقدار زیادی از غذاها و نوشیدنی هایی که سرشار از قند و فروکتوز هستند می توانند باعث افزایش وزن اضافی در اطراف شکم شوند.
  • مصرف منظم چربی های ترانس، یکی از ناسالم ترین چربی ها که می توانید بخورید، می تواند منجر به چربی شکم و همچنین التهاب، مقاومت به انسولین، بیماری های قلبی و سایر بیماری های دیگر شود.
  • مهمترین نکته در چربی شکمی این است که چربی شکمی بدون توجه به علت آن، برای سلامتی شما مضر بوده و می تواند منجر به بروز عوارض زیادی شود.

برخی از شایع ترین عوارض و خطرات چربی شکمی، عبارتند از:

  • بیماری های قلبی و عروقی
  • دیابت
  •  فشار خون
  • سرطان
  • آپنه خواب
  • تنفس تنگی
  • مشکلات ستون فقرات

راه های کاهش چربی شکمی

برای کاهش چربی شکمی خود می توانید راهکارهای زیر را در نظر بگیرید:

  • برای مرطوب نگه داشتن بدن، آب بیشتری بنوشید.
  • تمرینات قدرتی حداقل دو بار در هفته توصیه می شود.
  • مقادیر متوسط چربیهای اشباع نشده و غیر اشباع را انتخاب کنید.
  • مصرف لبنیات پرچرب، گوشت فرآوری شده و غلات تصفیه شده کاهش دهید.
  • حداقل 150 دقیقه در هفته فعالیت هوازی متوسط مانند پیاده روی سریع انجام دهید.
  • با تأکید بیشتر بر غذاهای گیاهی میوه، سبزیجات و غلات کامل، رژیم غذایی سالمی بخورید.
  • از مصرف نوشیدنی های شیرین کننده مصنوعی یا هر چیز دیگری که دارای قند اضافه شده است خودداری کنید.