زایمان طبیعی بهتر است یا سزارین؟!

  • 27 آبان 1399

در بین خانم های باردار هر دو نوع زایمان، طرفداران خودش را دارد. اما براساس آمارهای منتشر شده، کشور ایران از لحاظ انجام زایمان سزارین، در رتبه دوم قرار دارد.

پزشک معالج زنان، زایمان و نازایی با توجه به شرایط مادر و وضعیت جنین در شکم او، زایمان مناسب برای مادر را پیشنهاد می دهد و در نهایت خانم باردار براساس شرایطی که در آن قرار دارد با دید واقع گرایانه نوع زایمان را انتخاب می کند. البته در برخی از اوقات جراح، بنابر وضعیت اورژانسی که مادر یا جنین در آن قرار دارند، تنها زایمان سزارین را توصیه می کند و برای مادر تنها یک انتخاب وجود دارد و بس!

هر دونوع زایمان طبیعی و سزارین دارای معایب و مزایایی می باشد که از زبان دکتر مینا حسینی؛ متخصص زنان، زایمان و نازایی جراح زیبایی به تفصیل به آنها اشاره خواهیم کرد.

زایمان طبیعی چیست؟

زابمان طبیعی همانطور که از نام آن برمی آید، توسط جراح و متخصص زنان زایمان و نازایی، زمان تقریبی برای زایمان با احتساب هفته و ماه بارداری مشخص می شود. این زمان، زمان قطعی برای زایمان نیست. حتی ممکن است تا دو هفته بعد یا قبل از تاریخ مشخص شده مادر دردش بگیرد و به بیمارستان مراجعه کند و زایمان صورت بگیرد.

مادر با نشانه هایی مانند قرار گرفتن جنین در پایین شکم، احساس سبکی در شکم، انقباضات رحم، خروج ترشحات نزدیک به رنگ خون، اسهال و پاره شدن کیسه آب متوجه زمان به دنیا آمدن فرزندش می شود.

درد زایمان طبیعی در بارداری اول حدودا تا 14 ساعت است. البته فیزیک و وضعیت هر خانم باردار نیز در میزان زمان درد تاثیرگذار است. در بارداری دوم با شناختی که مادر از بدن خود و وضعیت زایمانش در بارداری اول پیدا کرده است، این زمان کمتر می شود و مادر زایمان راحت تری را تجربه خواهد کرد.

چگونگی انجام زایمان طبیعی

زایمان طبیعی به سه مرحله اصلی تقسیم بندی می شود. درد، باز شدن دهانه رحم و خارج شدن نوزاد و خارج کردن جفت به ترتیب جزو این مراحل هستند.

در روند زایمان طبیعی برای آنکه درد کمتر شود از داروهای مسکن، طب سوزنی، روشهای تنفسی، هیپنوتیزم و ریلکسیشن نیز استفاده می شود.

سزارین چیست؟

سزارین، روش غیرطبیعی است که در بیرون آوردن جنین از شکم مادر، انجام می شود. در این روش با انجام بیهوشی یا بی حسی موضعی شکم مادر با ایجاد برشی شکافته می شود و جنین را به بیرون می آورند.

روش سزارین که استقبال بیشتری از آن می شود در برخی از مواقع به عنوان ضرورت در دستورکار جراح زنان، زایمان و نازایی قرار می گیرد.

زمانی که لگن مادر کوچک باشد یا عفونت و بیماری خاصی داشته باشد، جنین در شکم مادر درست نچرخیده باشد، ضربان قلب جنین نامنظم باشد، بند ناف جنین در وضعیت مناسبی نباشد، جنین جثه بزرگی داشته باشد، بارداری چندقلویی باشد، زایمان طبیعی الزامی است.

چگونگی انجام عمل سزارین

در عمل سزارین پس از اثر بیهوشی یا بی حسی بر روی مادر، پوست شکم برش داده می شود و با کنار زدن مثانه از روی رحم، رحم و کیسه آب برش زده می شوند و جنین از ناحیه سر از رحم مادر توسط جراح بیرون آورده می شود. پس از آن جفت، بیرون آورده می شود و نواحی شکافته شده بخیه زده می شوند.

مزایا و معایب زایمان طبیعی و سزارین

هر خانم بارداری باید با علم و با مشاوره درست و اصولی، نسبت به زایمان خود تصمیم بگیرد و آن را انتخاب کند. هدفی که مادر و پزشک به دنبال آن هستند، تولد نوزاد سالم با حفظ سلامتی مادر است. در ادامه معایب و مزایای هر دو روش زایمان را برمی شمریم تا با شناخت بیشتری، مادران تصمیم گیری کنند.

مزایای زایمان طبیعی

  • احساس قدرت، حس موفقیت و علاقه به بارداری مجدد در خانم هایی که به صورت طبیعی زایمان می کنند، بسیار دیده می شود.
  • ارتباط عاطفی قوی که مادر با آغوش گرفتن فرزندش در همان لحظات اول برقرار می کند.
  • مرخصی سریعتر در صورت اطمینان از وضعیت مناسب مادر و نوزاد
  • هزینه پایینتر
  • مادر سریعتر می تواند تناسب اندامش را به دست بیاورد.
  • سیستم ایمنی قویتر و جلوگیری از کشش روده به دلیل دریافت نوزاد از باکتری مفید مادر در حین زایمان
  • دور ماندن نوزاد از مشکلات تنفسی
  • نوزادانی که در زایمان طبیعی به دنیا می آیند، از هوشیاری بالاتری برخوردار هستند.
  • عدم استفاده از داروهای بیهوشی و بی حسی در نتیجه عوارض کمتر
  • مادر، سریعتر در خصوص فرزند تازه متولد شده اش احساس مسوولیت می کند.

معایب زایمان طبیعی

  • درد شدید، مهمترین مساله ای است که خانم های باردار را از تجربه این نوع زایمان باز می دارد.
  • افتادگی یا پارگی هایی در نواحی بافت واژن به ویژه در زایمان های دوم به بعد و یا مادرانی که جنین های درشتی دارند، دیده شده است.
  • گاهی عوارضی مانند عفونت و فشار خون در مادران نیز اتفاق می افتد.
  • در صورت درشت بودن نوزاد ممکن است جراحت هایی بر روی سر یا استخوانهای او به وجود بیاید.
  • نامرتب شدن ضربات جنین
  • احتمال خونریزی زیاد مادر که ممکن است در صورت عدم اقدام به موقع برای مادر و جنین خطرآفرین باشد.

مزایای سزارین

  • برنامه ریزی دقیق و آمادگی بهتر مادر برای به دنیا آمدن فرزندش
  • پیش از زایمان و همچنین در حین آن مادر هیچ دردی را احساس نمی کند.
  • به دلیل اینکه در اتاق عمل همه وسایل ضدعفونی هستند، احتمال عفونت در زنان به طور قابل ملاحظه ای کم می شود.
  • مادر، نیازی به فشار آوردن برای به دنیا آمدن فرزندش ندارد و نوزاد بدون تحمل هیچ فشاری به دنیا می آید.

معایب سزارین

  • درد در پروسه سزارین برعکس زایمان طبیعی است و مادر پس از به دنیا آوردن فرزندش درد می کشد و برای برگشتن به فعالیت های خود زمان بیشتری را باید سپری کند.
  • اثر بخیه در پایین شکم مادران برجای می ماند.
  • احتمال چسبندگی و انسداد روده مادر
  • امکان آسیب نوزاد توسط تیغ جراحی
  • احتمال یبوست و اختلال در دفع مزاج مادران

در نهایت اگر بخواهیم جمع بندی از مطالب داشته باشیم تفاوت اصلی زایمان سزارین و طبیعی در نوع و میزان درد، برش بر روی شکم و ریکاوری بعد از زایمان است که هر یک از آنها با انتخاب پزشک ماهر در حوزه زنان، زایمان و نازایی در جای خود می تواند به عنوان بهترین روش ممکن در زایمان انتخاب شود.