مراقبت های دوران بارداری

  • 9 آذر 1399

به محض اینکه از بارداری خود اطلاع پیدا کردید، باید به یک متخصص زنان، زایمان و نازایی مراجعه کنید و این دوران حساس را زیر نظر دکتر معتمد خود به سلامت سپری کنید.

می توان بارداری در زنان را به دو گروه پرخطر و کم خطر دسته بندی کرد. زنان بارداری که به سختی و با روش های نوین باردار شده اند یا از بیماری رنج می برند که ممکن است در روند دوران بارداری آنها ایجاد مشکل کند، در گروه حاملگی های پرخطر قرار می گیرند و زنانی که در سلامتی و در سن و شرایط مناسب باردار شده اند در گروه حاملگی کم خطر قرار می گیرند.

آزمایش و چکاپ  مستمر در بارداری

مراحل بارداری به سه نوبت سه ماهه اول، سه ماهه دوم و سه ماه سوم تقسیم بندی می شود.

در هر کدام از این مراحل آزمایش ها و سونوگرافی های مختلفی توسط متخصص زنان، زایمان و نازایی تجویز می شود. آزمایش خون و ادرار به صورت روتین از ماه اول بارداری تا ماه آخر برای بررسی میزان گلبول های خون، تیروئید، قند و پروتئین و وجود عفونت در ادرار گرفته می شود.

سونوگرافی

معمولا خانم های باردار در عرض 9 ماه چهار سونوگرافی مهم را باید انجام بدهند.

به طور معمول اولین سونوگرافی بین هفته 6 تا 8 بارداری انجام می گیرد. در این سونوگرافی، وضعیت شکل گیری جنین، ضربان قلب، سن جنین و میزان قد و اندازه سر او بررسی می شود.

بین هفته‌ ۱۱ تا ۱۳ بارداری سونوگرافی دوم از سوی پزشک متخصص زنان و زایمان تجویز می شود. این سونوگرافی که به عنوان nt  شناخته می شود، مایع پشت گردن جنین و ضخامت آن را بررسی می کند. اختلالاتی نظیر سندرم داون جنین در این سونوگرافی تشخیص داده می شود.

بین هفته 18 تا 20، سومین سونوگرافی بر روی مادر انجام می شود. این سونوگرافی که نشان دهنده جزئیات بیشتر و دقیق تری است، در آن اندام های کوچک جنین نیز قابل مشاهده است و بر همین اساس، در اغلب اوقات، جنسیت جنین نیز مشخص خواهد شد. اجزای مختلف بدن نیز مانند قلب، شکم، صورت، ستون فقرات مورد بررسی قرار می گیرد و مشکلات احتمالی ساختاری و یا رشد در جنین مشخص می شود.

بعد از هفته 28 بارداری، که دوران مهم وزن گیری جنین است، آخرین سونوگرافی بر روی مادر انجام می شود در این سونوگرافی با اندازه گیری استخوان های دور سر، دور شکم و دور ران، وزن جنین در مقایسه با هفته بارداری مادر برآورد می شود.

توجه به وزن مادر

وزن مناسب در تمام دوران بارداری به عنوان مساله ای مهم باید جدی گرفته شود. خانمهایی که در دوران بارداری دچار اضافه وزن می شوند، بارداری و زایمان پر ریسک تری را تجربه خواهندکرد. دیابت بارداری، احتمال بالای عفونت و خونریزی پس از زایمان، زایمان سخت و لخته شدن خون در عروق از عوارضی هستند که می تواند گریبانگیر خانم های باردار چاق شود. از سوی دیگر کمبود وزن در مادران باردار نیز خطر به دنیا آوردن نوزادانی نارس را به طور قابل توجهی بالا می برد. تا 13 کیلوگرم اضافه وزن در زنان باردار طبیعی است. در هرحال کنترل اضافه وزن مبحثی است که توسط پزشک معالج مورد بررسی قرار می گیرد و در صورت تشخیص اضافه وزن یا کمبود وزن، توصیه هایی داده می شود.

مصرف ویتامین

مصرف ویتامین همان طور که در دوران پیش از بارداری اهمیت ویژه ای دارد در دوران بارداری نیز یکی از ملزومات به سلامت گذراندن این دوره به شمار می آید. به همان میزان مصرف خودسرانه آن نیز بسیار اشتباه است و باید با تجویز متخصص زنان، زایمان و نازایی مصرف شود.

یکی از ویتامین های ضروری برای این دوران، قرص اسید فولیک است. به دنیا آمدن نوزادانی با وزن پایین و یا نارس در برخی از اوقات از عوارض کمبود فولیک اسید در مادران است.

زنان بارداری که ویار دارند، با نظر پزشک خود می توانند ویتامین B6 مصرف کنند تا این علائم را در بدن خود به حداقل برسانند. کمبود آهن و ویتامین D نیز در بسیاری از زنان باردار بسیار رایج است. در این مورد نیز با نظر متخصص و بررسی های لازم دوز مصرفی مشخص شده و تجویز شود.

فعالیت منظم ورزشی

مادر در دوران بارداری باید به سلامت خود بیشتر از گذشته اهمیت بدهد. ورزش های منظم مانند پیاده روی، شنا، یوگا در صورت رعایت دستورالعمل هایی که متخصص زنان و زایمان به شما داده است، می تواند بارداری پر از سلامتی و زایمانی راحت را به همراه داشته باشد.

مادرانی که در طول بارداری خود، ورزش می کنند، بعد از زایمان، راحت تر به تناسب اندام دست پیدا می کنند. موضوع جالب توجه در این است که ورزش مادر برای عروق قلبی جنین نیز مفید است و اثرات مثبتی را بر روی قلب می گذارد.

دوری از خطری به نام آلودگی هوا

آگاهی از آلاینده های هوا در شهری که خانم باردار زندگی می کند، اهمیت دارد. او باید در زمانی که سطح و نوع آلاینده های هوا که با تغییر فصول نیز تغییر می کند، آگاه باشد. چرا که برخی آلاینده ها از قبیل حجم بالای مونوکسید کربن، اکسیژن رسانی به جنین را مختل می کند و یا ذرات معلق علاوه بر اختلال در اکسیژن رسانی به نقص در جنین و یا حتی سقط می انجامد. دی اکسید گوگرد که گاز سمی در کارخانه ها و خودروها است، خطر عفونت ریه را افزایش می دهد. پس در زمانی که حجم این نوع از آلاینده ها در هوا زیاد است، خانم باردار نباید از خانه خارج شود.

دوری از دخانیات

وقتی صحبت از ممنوعیت دخانیات در زنان باردار می شود، آنها گمان می کنند که تنها نباید سیگار بکشند. اما، مادر در دوران بارداری خود باید از هر گونه مواد دودزا مثل سیگار، پیپ، قلیان، دودهای ناشی از سوختن تنباکو و ته سیگار هست. این دودها، خطری جدی برای مادر و جنین به همراه می آورد و در برخی از موارد به سقط جنین، زایمان زودرس، وزن کم نوزاد در هنگام زایمان و در آینده به مشکلات رفتاری و یا حتی مرگ ناگهانی نوزاد در خواب می انجامد. پس پرهیز و دوری از مواردی که نام برده شد، بسیار مهم است.