افتادگی رحم و مثانه

  • 18 مهر 1399

برای بسیاری از زنان این سوال پیش می آید که چرا دچار افتادگی رحم و یا مثانه می شوند، برخی این باور را دارند که زایمان طبیعی باعث بروز این بیماری شده است، اگرچه این تصور هم نادرست نیست اما با این حال بسیاری از متخصصان زنان انجام زایمان طبیعی را به سزارین ترجیح میدهند و بر این باورند که افتادگی رحم قابل درمان است و زایمان سزارین عوارض بیشتری دارد.
می توان گفت که ژنتیک هم یکی از عوامل مهم و موثر در افتادگی رحم به شمار می آید، تا حدی زیادی این امکان را دارد که فردی پس از چندین بار زایمان طبیعی مشکلی برایش پیش نیامده باشد ولی شخصی با یک بار زایمان طبیعی دچار افتادگی رحم شده باشد.

آیا افتادگی رحم و مثانه بی اختیاری ادرار می آورد؟

در بیشتر موارد افتادگی رحم و مثانه همزمان اتفاق می افتد که علت شل شدن دیواره میان واژن و مثانه است، از این رو مثانه جا به جا می شود و بر اثر آن مجرای ادراری هم جا به جا می شود و باعث بی اختیاری ادراری می شود.

موارد شناخته شده که بر اثر افتادگی رحم اتفاق می افتد:
بی اختیاری ادرار، احساس فوریت در ادرار، تکرر ادرار، احتباس ادراری، یبوست به همراه زور زدن مکرر، بی اختیاری مدفوع، درد لگن، درد موقع نزدیکی، افزایش ترشحات واژن و احساس پری در واژن به عنوان عوارض همراه با افتادگی رحم و مثانه شناخته می شوند. همچنین اضافه وزن و چاقی هم می تواند عضلات لگن را تحت تاثیر قرار دهد.
شایان ذکر است که تقریبا بیشتر زنان چند سال بعد از زایمان طبیعی دچار افتادگی رحم و مثانه می شوند، که در اکثریت آن ها این علائم بدون درمان باقی می مانند و تنها 10 تا 20 درصد زنان به پزشک برای درمان بیماری خود مراجعه می کنند.

علائم افتادگی رحم و مثانه در زنان چیست؟

طبق بررسی های انجام شده افتادگی خفیف رحم و مثانه علائم خاصی ندارند، در صورتی که افتادگی حاد رحم و مثانه می تواند علائم زیر را بروز دهد:

• حس کردن درد و ناراحتی در زیر شکم، کشاله ران، واژن که در بیشتر موارد باعث تیر کشیدن یا درد می باشد و این موارد در موقع رابطه جنسی و یا قاعدگی بیشتر می شود.
• بسیاری از زنان در ناحیه واژن احساس سنگینی می کنند طوری که حس می کنند چیزی در حال افتادن از ناحیه تناسلی آن هاست.
• در برخی موارد بافتی صورتی رنگ از واژن بیرون می زند که باعث خارش، سوزش و گاهی هم باعث خونریزی می شود.
گاهی ممکن است در حین سرفه، خنده، عطسه و نیز بلند کردن اجسام ادرار ریزش داشته باشد.
• تکرر دائمی ادرار و نیاز فوری به دفع آن
• عفونت پی در پی مجاری ادرار که دلیل آن خالی شدن کامل مثانه در هنگام ادرار است.
• دشوار شدن دفع مدفوع
• ترشح مرطوب که باعث کثیف شدن لباس زیر می شود.

تشخیص افتادگی رحم و مثانه

متخصص زنان و زایمان می تواند توسط معاینه لگنی از افتادگی رحم و مثانه مطلع شود و در موارد بسیار کمی ممکن است که از بیمار آزمایش ام آر آی گرفته شود.
گاهی ممکن است به دلیل عفونت های مکرر، مجاری ادراری فرد نتواند ادرار خود را نگه دارد در نتیجه ممکن است پزشک آزمایش هایی برای بررسی عملکرد مثانه تجویز کند، آزمایشی به نام یورودینامیک که تست عصب مثانه است که کارکرد مثانه را بررسی می کند و نشانگر این است که آیا مثانه کاملا خالی می شود یا نه.

درمان افتادگی رحم و مثانه چیست؟

تمریناتی برای تقویت عضلات لگن و کاهش علائم افتادگی رحم در موارد خفیف بیماری می تواند تاثیر گذار باشد. بیمار می تواند از وسیله پلاستیکی و حلقه ای شکل به نام پساری در قسمت بالای واژن که برای رفع افتادگی رحم و مثانه مفید باشد استفاده کند در نتیجه پساری ها می توانند رحم و مثانه را بالا بکشند و مانع افتادن آنها درون واژن شوند.
در مواردی که افتادگی رحم و مثانه شدید است ممکن است نیاز به جراحی برای برطرف کردن آن باشد که این جراحی از طریق واژن یا ایجاد برش بر روی شکم یا از طریق لاپاراسکوپی قابل انجام است.
جراحی طبق سن بیمار، شدت علائم، سابقه بیماری های دیگر، تمایل برای باروری در آینده و تمایل برای داشتن رابطه جنسی بررسی و انجام می شود. در کل هدف از جراحی بازگرداندن آناتومی طبیعی بدن، کاهش علائم، بازگردن عملکرد طبیعی مثانه و روده و توانایی برقراری رابطه جنسی است، لازم به ذکر است که در بیشتر موارد برداشتن رحم از طریق جراحی یا هیسترکتومی به بیمار توصیه می شود.

چگونه از افتادگی رحم و مثانه جلوگیری کنیم؟

• زنان می توانند با انجام دادن کارهای ساده فشاری که به لگن وارد می شود را کاهش دهند.
• زمان دفع مدفوع از زور زدن بیش از اندازه پرهیز کنید.
• استفاده نکردن دخانیت، چرا که باعث ایجاد سرفه های پی در پی می شود.
• داشتن وزن متعادل و پایین می تواند از افتادگی رحم و مثانه جلوگیری کند.
• زنان پس از یائسگی می توانند تحت کنترل پزشک از مکمل های استروژن استفاده کنند این مکمل ها می تواند به حفظ قدرت و استحکام عضلات لگن کمک کند. البته مصرف زیاد از حد آنها خطراتی مانند: سرطان رحم، سرطان تخمدان یا سرطان سینه را می تواند ایجاد کند.

نکته آخر
از آن جایی که افتادگی رحم و مثانه در بین زنان زیاد است از این رو در این مطلب مختصری از این بیماری، علت افتادگی رحم و مثانه و مراقبت هایی را که باید رعایت شود را برای شما ذکر کردیم چنانچه احیانا با علائم افتادگی رحم و مثانه مواجه شدید، می توانید با مراجعه به پزشکان متخصصین زنان مشکلتان را برطرف کنید.